zamknij
zamknij
zamknij
zamknij
zamknij
mobile
Wczasy Region Złote Piaski, Bułgaria ::: wycieczki 2014, wakacje Region Złote Piaski, przewodnik turystyczny i mapa, informacje praktyczne ::: wakacje z Bulgaria.pl
Od 1999 roku skorzystało z naszych usług 90 000 osób
callcenter
Świat Tysiąca Marzeń : Grupa TravelOne.pl > Bulgaria.pl  >  Mapa i przewodnik: Region Złote Piaski, Bułgaria

Na wakacje: Region Złote Piaski, Bułgaria


Zdjęcia Bułgaria
zdjęcie
Wspaniałe, długie, piaszczyste plaże z płytkim morzem idealne na rodzinną rekreację. Nieograniczone możliwości spędzenia urlopu aktywnie, świetnie wyposażone centra, wypożyczalnie i obiekty sportowe. Sieć gastronomiczna spełni oczekiwania najwybredniejszych smakoszy, a życie nocne zadowoli spragnionych tanecznych szaleństw.

Klimat i pogoda w Bułgarii

pogoda: Warna

23°C
Częściowe zachmurzenie
opady:1.4 mm
zachmurzenie:50%
ciśnienie:1018 hPa
wiatr:70° 26 km/h
  • Wycieczki: Region Złote Piaski, Bułgaria


  • Bułgaria - geografia i przyroda


  • Przepiękny region leżący pomiędzy Warną a przylądkiem Kaliakra, w północnej części wybrzeża Morza Czarnego. Obejmuje miejscowości: Albena, Kraniewo, Złote Piaski oraz kompleks turystyczny Riviera. Rozciąga się w spokojnej i malowniczej zatoce, która tworzy idealne warunki turystyczne. Ten teren to połączenie zielonych wzgórz, rzek i wspaniałych starych lasów.
  • Bułgaria - historia


  • Region obfituje w stare miasteczka. W Bałcziku pierwsze ślady osadnictwa sięgają epoki kamienno-miedzianej. Później była to kolonia grecka znana pod nazwą Krunoj. Rozkwit miasta przypada na czasy panowania rzymskiego II - IV w. n.e. Kurorty w tym regionie powstawały od lat 50. ubiegłego wieku. Złote Piaski zaczęto budować w 1957 r.
  • Złote Piaski – wycieczki po okolicach


    • Bałczik – szczególnie warto zobaczyc tu pałacyk królowej Marii, tzw. „Ciche gniazdo”, otacza go przepiękny ogród, a także imponujący ogród botaniczny.
    • Aładża Monastyr – średniowieczny wkuty w wapienną skałę klasztor, z całą pewnością przyciągnie uwagę niejednego zwiedzającego.
    • Kamen Brjag – znajduje się tu jeden z najwspanialszych rezerwatów w Bułgarii, Rezerwat Jajłata.
  • Ośrodki turystyczne – wakacje w Złote Piaski


    • Złote Piaski – gorące morze, złociste plaże i niekończące się możliwości spędzania wolnego czasu to główne atrakcje tego najpopularniejszego, czarnomorskiego kurortu.
    • Albena – jeden z największych ośrodków w kraju, znajdująca się tu plaża uznawana jest za najpiękniejsza na wybrzeżu.
    • Rusałka – malownicza linia brzegowa, otoczenie lasów, spokój i kameralna atmosfera przyciągają w sezonie rzesze turystów.
    • Bałczik – urocze miasteczko w niewielkiej zatoczce, spokojniejsze i bardziej kameralne od pobliskich kurortów oferuje czystą plażę, sympatyczne restauracje i kawiarenki.

  • Aktywny wypoczynek – wczasy w Złote Piaski


    • W Albenie znajduje się jedna z największych baz sportowych w Europie. Można tu uprawiać niemal każdą dyscyplinę, a latem przeróżne sporty wodne.
    • Złote Piaski również oferują szeroką gamę usług sportowych od skrajnie ekstremalnych jak bungee jumping, poprzez nurkowanie, siatkówkę plażową i tenis.
    • Okolica sprzyja wędkowaniu oraz kuracjom w centrach balneologicznych i SPA. Lecznicze źródła to specjalność Kraniewa.

Warna - prognoza pogody, Bułgaria

10800000
Aktualne warunki

Czwartek
18 września
Częściowe zachmurzenie
23°C
Częściowe zachmurzenie
opady:1.4 mm
zachmurzenie:50%
wilgotność:47%
widoczność:10 km
ciśnienie:1018 hPa
wiatr:70° 26 km/h
wsch. słońca:06:51
zach. słońca:19:14
Piątek
19 września
Słonecznie
min: 12°C    max: 24°C
Słonecznie
opady:brak
wiatr:39°  19 km/h
wsch. słońca:06:52
zach. słońca:19:12
Sobota
20 września
Słonecznie
min: 15°C    max: 27°C
Słonecznie
opady:brak
wiatr:138°  10 km/h
wsch. słońca:06:53
zach. słońca:19:10
Niedziela
21 września
Słonecznie
min: 16°C    max: 27°C
Słonecznie
opady:brak
wiatr:171°  16 km/h
wsch. słońca:06:54
zach. słońca:19:08
Poniedziałek
22 września
Częściowe zachmurzenie
min: 18°C    max: 28°C
Częściowe zachmurzenie
opady:0.1 mm
wiatr:162°  19 km/h
wsch. słońca:06:55
zach. słońca:19:07

Warna - klimat w Bułgarii

Bułgaria - kiedy na wakacje?
  • Na wczasy do Bułgarii najlepiej wybrać się w okresie od czerwca do września, kiedy to temperatury powietrza na wybrzeżu przekraczają 25 ºC. W tym samym czasie w głębi kraju temperatury są od 2 do 4 ºC niższe.
  • W maju i październiku jest nieco chłodniej, jednak termometry wciąż wskazują ponad 20 ºC. Woda w Morzu Czarnym najcieplejsza jest w lipcu, sierpniu i wrześniu (21-23 ºC). W czerwcu jej temperatura wynosi ok.19 ºC.
  • Dobrymi miesiącami na zwiedzanie Bułgarii są maj i październik. W okresie od połowy maja do połowy czerwca w szczególności warto wybrać się do kwitnącej Doliny Róż.
W Bułgarii możemy wyróżnić cztery rodzaje klimatu: umiarkowany ciepły, kontynentalny, suchy oraz podzwrotnikowy. Wybrzeże Morza Czarnego charakteryzuje się ciepłą i słoneczną pogodą od maja do października. Mogą tam jednak występować burze. Temperatury są niższe w centralnej części kraju oraz w górach. W listopadzie temperatura powietrza w Bułgarii wyraźnie spada, a niebo pokrywa się chmurami. Zimą w całym kraju notuje się niskie temperatury i niewielkie opady, choć góry bywają bardziej deszczowe. W tym regionie zimy mogą być ostre, a od listopada do kwietnia pada tam śnieg. Podróżując po kraju w maju i czerwcu będziemy mieli możliwość podziwiania kwitnących krzewów różanych w Dolinie Róż (od Karłowa do Kazanłyku). Zwiedzając Bułgarię w październiku unikniemy natomiast burz i upałów.
Aby zobaczyć wykres proszę zainstalować/uruchomić wtyczkę Adobe Flash.
0,0,2,7,11,15,17,17,14,10,4,1,5,6,9,14,19,24,27,27,23,17,11,7,2.5,3.0,5.5,10.5,15.0,19.5,22.0,22.0,18.5,13.5,7.5,4.0
Godziny słoneczne w ciągu dnia
StyLutMarKwiMajCzeLipSieWrzPaźLisGru
35567810108543
Aby zobaczyć wykres proszę zainstalować/uruchomić wtyczkę Adobe Flash.
4,6,9,11,16,17,26,27,22,19,13,6
Aby zobaczyć wykres proszę zainstalować/uruchomić wtyczkę Adobe Flash.
47,41,38,41,38,50,43,28,38,35,59,58,78,75,73,76,72,73,70,69,75,77,78,77
Dni z opadami w ciągu miesiąca
StyLutMarKwiMajCzeLipSieWrzPaźLisGru
1111131611118811101314
  • Bułgaria: Informacje praktyczne

  • Na podstawie: Bułgaria. Pejzaż słońcem pisany.
    Informacje prezentowane na tej stronie pochodzą z przewodnika wydanego w 2011 roku.

  • Aby zgłosić poprawki, kliknij tutaj »
  • Przed wyjazdem
  • Formalności wizowo-paszportowe
  • Wjeżdżając do Bułgarii, należy okazać paszport lub dowód osobisty w przypadku obywateli Unii Europejskiej. Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej / Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Od 1 stycznia 2007 r. Polacy mogą wjeżdżać i przebywać na terytorium Republiki Bułgarii przez 90 dni w trakcie 6 miesięcy, licząc od dnia pierwszego wjazdu, oraz przejeżdżać tranzytem przez Bułgarię na podstawie ważnych paszportów lub dowodów osobistych. Pobyt powyżej 90 dni. Prawo pobytu na okres przekraczający trzy miesiące uzyskują obywatele UE: zatrudnieni lub prowadzący działalność gospodarczą w goszczącym państwie członkowskim; mający wystarczające środki utrzymania dla siebie i członków swojej rodziny, aby nie stanowić podczas swego pobytu obciążenia dla systemu pomocy społecznej państwa członkowskiego oraz mający pełne ubezpieczenie zdrowotne; przybyli do państwa członkowskiego w celu podjęcia nauki, w tym szkolenia zawodowego oraz mający pełne ubezpieczenie zdrowotne i środki finansowe na utrzymanie. W przypadku takiego pobytu państwa członkowskie mogą wymagać od obywateli UE jedynie zarejestrowania się w urzędzie właściwym dla miejsca pobytu i uzyskania dowodu zarejestrowania się. Osoby, które już na terenie Bułgarii zdecydują się przedłużyć pobyt powyżej 30 dni, powinny się zgłosić do jednego z biur dla cudzoziemców (бюро за чужденци) znajdujących się w większych miastach. Częstokroć najprostszym rozwiązaniem jest jednak opuszczenie kraju i ponowny wjazd z nową, 30-dniową przepustką.
    Podczas przekraczania granicy bułgarskiej osoby wybrane losowo otrzymują biały kartonik z nadrukiem, zwany kartą statystyczną. W paszportach innych podróżnych zazwyczaj umieszczana jest, obok pieczątki, adnotacja pisana cyrylicą: бк (без карта – bez karty), choć owa adnotacja nie zawsze się pojawia. Kartę statystyczną należy zatrzymać do wyjazdu i w żadnym wypadku nie wolno jej zgubić. Istnieje oficjalny wymóg, by zaznaczać poszczególne noclegi w kolejnych hotelach, motelach, na kempingach itp. W tym celu wystarczy poprosić o stempel osoby zajmujące się zakwaterowaniem: w hotelach, na kwaterze prywatnej czy na kempingu. W praktyce jednak urzędnicy rzadko sprawdzają karty, najczęściej ograniczając się do ich odbioru.
    Poza tym istnieje również dość biurokratyczny wymóg zarejestrowania się po przybyciu do Bułgarii. Dokonuje się tego w tzw. biurze dla obcokrajowców, które działa w rejonowych wydziałach bułgarskiego MSZ (np. w Sofii takie biuro znajduje się przy ul. Maria Luiza 46). Otrzymujemy tam blankiet, który po wypełnieniu zostaje ostemplowany (bez żadnych opłat). Pozwala nam on pozostać na terytorium Bułgarii do 30 dni. Rejestracji należy dokonywać do 48 godzin od przybycia. Jest to wymóg o tyle papierowy, iż najczęściej służby graniczne nie wymagają okazania wypełnionego i podbitego blankietu. Czasem jednak ktoś sobie o nich przypomni i może zażądać okazania rejestracji (kara za brak dokumentu wynosi 100 EUR). Wydaje się, iż nie ma tu żadnej powtarzającej się reguły, wszystko może zależeć od przejścia granicznego czy humoru urzędnika, np. na przejściu granicznym z Macedonią w Giueszewie zbierane są zarówno karty statystyczne, jak i blankiety rejestracji, natomiast na przejściu z Serbią w Kałotinie – tylko karty statystyczne.
    Rejestracja może się przydać w także wtedy, gdy zamierzamy nocować w kwaterach prywatnych, na kempingu czy pod namiotem. O możliwości rejestracji należy również pytać w biurach informacyjnych, ponieważ niektóre z nich za niewielką opłatą oferują taką usługę.
    Przebywający w Republice Bułgarii, a także przejeżdżający tranzytem muszą przy przekraczaniu granicy tego kraju posiadać ważną polisę ubezpieczenia zdrowotnego.
    Honorowane jest polskie i międzynarodowe prawo jazdy oraz wymagana „zielona karta”. Niekiedy władze graniczne dokonują w paszporcie adnotacji o własności samochodu (jeśli samochód jest wypożyczony lub właścicielem jest bank czy firma leasingowa, to należy pamiętać o upoważnieniu, napisanym najlepiej w języku angielskim). Przy wjeździe samochodem trzeba pamiętać o kupnie winiety. Cena tygodniowej winiety dla samochodu osobowego wynosi 10 lw, natomiast miesięcznej – 25 lw.
    Bezcłowo można wwozić i wywozić artykuły do łącznej wartości 100 USD. Zabroniony jest wwóz towarów w ilościach handlowych, nawet w ramach limitu studolarowego Osoby powyżej 16. roku życia mogą dodatkowo przewieźć: papierosy (200 szt.), wyroby tytoniowe (250 g), napoje alkoholowe (40%) – 10 l, produkty pośrednie (do 20%) – 20 l, wina (włączając maksymalnie 60 l win musujących) – 90 l, piwo – 110 l (Dyrektywy Rady Europy Nr 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r.). Zabroniony jest wwóz towarów w ilościach handlowych, nawet w ramach limitu studolarowego, oraz oczywiście przewóz przez granicę narkotyków.
  • ▲ do góry
  • Pieniądze
  • Jednostką walutową Republiki Bułgarii jest lew (BGN, lw, 1 lew = 100 stotinek).
    Przy wwożeniu i wywożeniu waluty o równowartości do 8 tys. BGN (ok. 4090 EUR) i kosztowności w ilości zwyczajowo przyjętej nie ma obowiązku wypełniania deklaracji celnej. W każdym innym przypadku należy wypełnić deklaracje celną, która jest przy wyjeździe traktowana jako dowód pochodzenia wywożonych kosztowności czy waluty. Wyższe sumy można przewozić wyłącznie za zezwoleniem BNB (Bułgarskiego Banku Narodowego), które zachowuje ważność przez 90 dni od daty wydania. Zabroniony jest wywóz monet złotych, srebrnych i platynowych, jak również wywóz monet o wartości historycznej, archeologicznej, artystycznej i numizmatycznej.
    Przed wyjazdem można sprawdzić bieżący kurs na stronie Narodowego Banku Bułgarskiego / http://www.bnb.bg (w wersji bułgarskiej oraz angielskiej). Kantory (Oбменно бюро) znajdują się w większości miast. Wymianę walut prowadzi również przeważająca część banków. Warto pamiętać, że kantory muszą na wymianie zarobić, więc lepiej uważać na „najkorzystniejsze” kursy, bo łatwo na tym stracić. Lepiej najpierw zapytać.
    Bankomatów w większych miastach Bułgarii jest bardzo dużo i nie ma problemu z ich znalezieniem w centrach miast. Odradzamy natomiast wymianę pieniędzy u ulicznych cinkciarzy (rzadka praktyka, głównie w miejscowościach nadmorskich), chociaż czasami kurs przez nich proponowany może wydawać się korzystny.
    W podróż najlepiej zabrać dolary amerykańskie lub euro. Na pewno nie opłaca się kupować lewów w Polsce – ich kurs u nas znacznie przewyższa realną wartość bułgarskiej waluty. Można też wyjmować lewy prosto z bankomatów (należy jednak przy tym pamiętać o prowizji), lub też płacić w sklepach, hotelach czy restauracjach karta płatniczą.
  • ▲ do góry
  • Zabezpieczenia i opieka medyczna
  • Podróżnych obowiązują ubezpieczenia osobowe, przy czym większość międzynarodowych polis ubezpieczeniowych obejmuje również Bułgarię. Pomoc i opieka medyczna jest tam odpłatna, a jej koszty pokrywa pacjent lub ubezpieczyciel. Po wejściu do Unii Europejskiej honorowana jest Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego, którą bez problemu wyrabia się w ciągu kilka dni w Polsce w placówkach NFZ. Pogotowie dostępne jest pod numerem \ 150, policja – \ 166, a straż pożarna – \ 160. Napis АПТЕКА oznacza aptekę. W większych miastach działają apteki całodobowe. Analgin jest lekiem od bólu głowy, analgin chinin – na przeziębienie i grypę, viskoplast to plastry, bandaż to bandaż, a pamuk – wata.
    Użytkownicy szkieł kontaktowych powinni przywieźć ze sobą zapasy, gdyż płyny do nich kupić można tylko w dużych miastach. Artykuły higieniczne dla kobiet są ogólnie dostępne. Toalety publiczne (oznaczone literką Ж lub tabliczką жени przeznaczone są dla kobiet, literką М lub мъже – dla mężczyzn) to niekiedy toalety tureckie, czyli otwór w podłodze. Toalety publiczne są płatne (ok. 0,5 lw) i dość często nie sprawiają szczególnie dobrego wrażenia. Nawiązując do kwestii zdrowotnych, odradzamy kupowanie alkoholu od sprzedawców ulicznych.
    Rząd bułgarski uznał homoseksualizm w świetle prawa, jednak zrozumienie i zaakceptowanie odmienności postępuje raczej wolno. Należy więc pozostać dyskretnym. Jedyne, ale bardzo popularne kluby taneczne dla gejów znajdują się w Sofii, Płowdiwie (również dla transwestytów) i Warnie (Spartakus).
  • ▲ do góry
  • Sprzęt turystyczny
  • Przeważająca część stacji kolejowych prowadzi przechowalnię bagaży. Turystyka i biwakowanie są rozpowszechnione w Bułgarii, a więc potrzebny sprzęt jest łatwo dostępny w sklepach sportowych większości miast. Wśród bułgarskich producentów plecaków i namiotów o bardzo dobrej jakości najlepszy jest Taszew. W miejscowościach nadmorskich zaopatrzyć się można w sprzęt plażowy i sprzęt do uprawiania sportów wodnych, przy czym sklepy, które go oferują, działają tylko w sezonie. Ceny są tam niestety znacznie wyższe niż gdzie indziej, a wybór nie jest zbyt bogaty.
    Bułgaria oferuje szeroką gamę aktywnych form wypoczynku. Każdy tu znajdzie coś dla siebie. Z powodzeniem mogą się oddać swej pasji rowerzyści górscy, alpiniści i amatorzy wspinaczki, kajakarze, lotniarze, grotołazi, jak i żeglarze, amatorzy windsurfingu oraz nurkowania.
  • ▲ do góry
  • Materiały fotograficzne
  • Jadąc do Bułgarii, dobrze jest zabrać ze sobą USB, jeśli mamy zamiar robić sporo zdjęć – można je wtedy zgrać w kafejce internetowej. W tym celu równie przydatne są płyty CD lub DVD, dostępne w każdym większym sklepie ze sprzętem komputerowym. W tego typu sklepach można też kupić baterie do aparatu lub ładowarkę do baterii (w razie gdybyśmy o nich zapomnieli przed wyjazdem).
  • ▲ do góry
  • Inne wskazówki dotyczące podróżowania
  • Urzędnicy i personel raczej nie mówią po angielsku. Bardziej użyteczny staje się częstokroć język niemiecki, a pomocny może okazać się język rosyjski, często rozumiany przez Bułgarów.
    Bezpieczniej jest nie sprawiać wrażenia „wyluzowanego” turysty i nie spacerować po ulicy z ostentacyjnie wywieszonym aparatem fotograficznym. W razie kłopotów nie można oczekiwać zbyt wiele od policji, zwłaszcza że funkcjonariusze raczej nie mówią po angielsku.
  • ▲ do góry
  • Wybór czasu podróży
  • Nad Morze Czarne najlepiej oczywiście wybierać się latem. Od czerwca do września średnia temperatura wody morskiej wynosi 23°C. Temperatura powietrza jest umiarkowana i przyjemna przez cały rok, a ciepłe dni przeważają w okresie letnim. Średnia temperatura wynosi latem 22°C i ta pora roku składa się zwykle z 90 słonecznych dni. Tak więc jest to najlepszy okres dla turystów, którzy uwielbiają słońce, morze i gorący piasek. W maju można się wybrać, jeśli nie przepada się za tłumami turystów.
    Lato jest także doskonałym okresem do wędrówek górskimi, niezatłoczonymi szlakami. Łatwo wtedy o stosunkowo tanie owoce (melony, arbuzy, brzoskwinie, winogrona, śliwki, świeże figi) i nietrudno o nocleg.
    Podróżom po całym kraju szczególnie sprzyja jesień, często bardzo pogodna. Piękne jesienne dni nadają się na zwiedzanie starych miast poza sezonem, co pozwala na bardziej relaksujące i spokojniejsze wakacje. Zima natomiast jest doskonałą porą dla miłośników sportów zimowych, zwłaszcza nart. Kurorty narciarskie z roku na rok kuszą bogatszą ofertą. Bywają lata, gdy w górach śnieg leży do połowy maja, a dobre trasy narciarskie oferują liczne możliwości zimowej rekreacji.
  • ▲ do góry
  • Przejazd
  • Podróż samolotem
  • Codzienne bezpośrednie połączenia lotnicze z Bułgarią utrzymuje LOT, oferując podróż do Sofii. Trwa ona około 100 min, jest szybka i wygodna. Niestety, za wygodę trzeba zapłacić i to całkiem niemało, w granicach 1000 zł. Warto jest wykazać się cierpliwością i poczekać na promocje.
    W sezonie letnim, od maja do końca września, do Burgas latają tanie linie lotnicze Wizzair. Dla mieszkańców Polski południowej atrakcyjne może być połączenie oferowane przez Sky Europe z Bratysławy do Sofii i Warny. Warto też poszukać lotów łączonych, np. do Frankfurtu nad Menem, a stamtąd do Sofii.
  • ▲ do góry
  • Podróż pociągiem
  • Podróż pociągiem z Polski do Bułgarii nie jest zbyt komfortowa. Obecnie najkrótsza podróż trwa niecałe 30 godzin i wiąże się z dwiema przesiadkami, w Breclav i Budapeszcie. W sezonie letnim kursują pociągi do Burgas z przesiadką w Budapeszcie. Latem można udać się w podróż również przez Ukrainę, ze Lwowa (dokąd można dojechać z Przemyśla autobusem); latem również trzy razy w tygodniu (czerwiec–wrzesień) kursuje pociąg do Burgas.
    Inną propozycją jest podróż pociągiem przez Serbię.
    Warszawa / Szczecin / Katowice / Kraków – Budapeszt (HU) – Belgrad (SR) – Nisz (SR) – Sofia (BG).
    Z Budapesztu do Belgradu pociągi odjeżdżają codziennie. W Belgradzie możemy się przesiąść do kursującego codziennie międzynarodowego pociągu Belgrad (SR) – Sofia (BG), którym przejazd trwa ok. 8 godz., lub podróżować (taniej, ale dłużej) liniami krajowymi do Niszu (SR), a stąd do Pirotu (SR) i później Caribrodu (SR), skąd przez Dragoman (BG) dostaniemy się do Sofii.
  • ▲ do góry
  • Podróż samochodem
  • Udając się z Polski do Bułgarii, można wybrać kilka tras podróży.
    Decydując się na dojazd przez Rumunię, najlepiej kierować się do Ruse lub Widynia. Można polecić następujące trasy:

    1. Warszawa (PL) – Rzeszów (PL) – Preszów (Prešov, SK) – Koszyce (Košice, SK) – Miszkolc (Miskolc, HU) – Debreczyn (Debrecen, HU) – Oradea (RO) – Kluż (Cluj-Napoca, RO) – Sighişoara (RO) – Braszów (Braşov, RO) – Bukareszt (RO) – Giurgiu (RO) – Ruse (BG).
    Skorzystanie z przejścia w Giurgiu (RO) / Ruse (BG) jest opcją najkrótszą. Przekraczając tu granicę, należy zapłacić 10 USD za przejazd Mostem Przyjaźni na Dunaju (w godz. 17.00–7.00 opłata wzrasta do 12 USD).
    Alternatywą jest przejazd z Bukaresztu na przejście graniczne Călăraşi (RO) / Silistra (BG), a dalej przez Dobricz do Warny. Na przejściu tym należy zapłacić 15 USD za przeprawę promową na Dunaju. Niewiele krótsza jest trasa Bukareszt – Cernavodă – Konstanca (Constanţa) – Mangalia – Warna.

    2. Warszawa (PL) – Lublin (PL) – Lwów (UA) – Suczawa (Suceava, RO) – Bacău (RO) – Slobozia (RO) – Feteşti (RO) – Cernavodă (RO) – Konstanca (Constanţa, RO) – Magalia (RO) – Durankułak (BG) – Warna (BG).
    Przejazd z Konstancy do Warny czy Burgas będzie dogodniejszy i bardziej malowniczy. Po dotarciu do granicy bułgarskiej w Durankułak można podjąć podróż trasą 10 – Morze Czarne.

    3. Warszawa (PL) – Rzeszów (PL) – Preszów (Prešov, SK) – Koszyce (Košice, SK) – Miszkolc (Miskolc, HU) – Debreczyn (Debrecen, HU) – Oradea (RO) – Kluż (Cluj-Napoca, RO) – Alba Iulia (RO) – Hunedoara (RO) – Petroszany (Petroşani, RO) – Krajowa (Craiova, RO) – Calafat (RO) – Widyń (BG).
    Podróżując tą trasą, możemy również udać się z Krajowej na południe, do Bechet (RO), gdzie promem przeprawimy się przez Dunaj do Oriachowa (BG).
    Na terenie Rumunii odradza się jazdę nocną.

    4. Warszawa (PL) – Rzeszów (PL) – Preszów (Prešov, SK) – Koszyce (Košice, SK) – Miszkolc (Miskolc, HU) – Debreczyn (Debrecen, HU) – Kecskemét (HU) – Szeged (HU) – Subotica (SR) – Belgrad (SR) – Nisz (SR) – Sofia (BG).
    Ci, którzy chcą skorzystać z tej trasy, mogą odbić za Belgradem na Požarevac, kierować się potem do Negotinu i przekroczyć granicę w Mokrene (SR) / Bregowo (BG), skąd do Widynia jest potem bardzo blisko (30 km). Można także skorzystać z dobrych serbskich autostrad i pociągnąć w Serbii dalej na południe, a dopiero w Paračinie odbić w kierunku Zaječaru, aby przekroczyć granicę w miejscowości Wryszka Czuka. Stąd do Widynia pozostanie zaledwie 45 km.
    Zaletą podróży przez Serbię są dobre drogi: na międzynarodowej trasie E75 biegnącej z Budapesztu do Aten skorzystać można z doskonałej autostrady, która zaczyna się kilkadziesiąt kilometrów od Suboticy, a kończy niedaleko Niszu. Niestety, autostrady są w Serbii płatne (za przejazd przez całą Serbię zapłacimy równowartość około 100 zł, można płacić w euro lub w dinarach). Od maja 2003 przy wjeździe do tego kraju obywatele polscy nie muszą okazywać wiz – na terenie Serbii i Czarnogóry mogą przebywać do 90 dni, przy dłuższych pobytach wiza jest już wymagana.
    Od 1 marca 2002 r. w Serbii obowiązuje „zielona karta”, nie trzeba wykupywać dodatkowej polisy odpowiedzialności cywilnej.

    Pamiętajmy, że aby przejechać przez Czechy i Słowację, należy wykupić winietkę. W obu krajach przez cały rok na wszystkich drogach obowiązuje jazda na włączonych światłach mijania. Na Węgrzech opłaty za przejazd autostradami pobierane są tylko i wyłącznie w formie winiet. Wszystkie autostrady, tj. M1, M3, M5, M6 i M7 są płatne. Światła mijania obowiązują przez cały rok na obszarach niezabudowanych.
  • ▲ do góry
  • Podróż autobusem
  • Latem polskie biura podróży organizujące wypoczynek na bułgarskim wybrzeżu dowożą wczasowiczów własnymi autokarami. Turyści indywidualni mogą wykupić sobie wyłącznie przejazd.
    Przejazd do Sofii przez cały rok, a w sezonie letnim również do Burgas, oferują: przedstawiciel bułgarskiej firmy transportowej Touring z siedzibą w Warszawie, ul. Bobrowiecka 4/4, 00-728 Warszawa, \ +4822 243 14 72, lub 607 185 278, / touring.pl@touring.bg, a także w Sofii, bul. Maria Luiza 102, dworzec autobusowy Serdika, \ +359 2 980 68 62 lub +359 89 449 94 97, fax: +359 2 981 50 37, / touringbus@touring.bg lub touringbus@abv.bg. Częstotliwość połączeń z Bułgarią zależy od sezonu, zimą oferowane jest tylko jedno połączenie w tygodniu, natomiast latem – nawet trzy tygodniowo: przez Sofię na wybrzeże czarnomorskie (Warna, Burgas, a w zależności od ilości chętnych, nawet do Achtopolu). Trasa biegnie przez miasta: Warszawa – Częstochowa – Katowice – Kraków – Budapeszt – Belgrad – Sofia.
    Zimą odjeżdża jeden autobus tygodniowo do Sofii. Bilet w jedną stronę kosztuje (w zależności od stacji początkowej) w granicach 250–300 zł i ok. 440–550 zł w dwie strony.
    Bułgarska firma przewozowa Group, +4822 6334171 lub +48 501344307. Autobusy firmy Group jeżdżą do Sofii raz w tygodniu trasą z Warszawy przez Łódź, Częstochowę, Katowice, Kraków, następnie przez Serbię do Sofii. Wyjazdy z Warszawy w każdą sobotę, a z Sofii w każdy czwartek. Bilet z Warszawy w jedną stronę kosztuje 77 EUR (z Krakowa 66 EUR), w dwie strony – 130 EUR (i odpowiednio 115 EUR).
    Warto dodać, że z Sofii codziennie odjeżdżają autobusy do Pragi i Bratysławy, skąd do kraju możemy wrócić koleją, korzystając z dość często kursujących pociągów. Bilety na autobus przewoźników Sindbad i Interbus można kupić w Internecie. Cena biletu w obie strony to 519 PLN. Należy pamiętać, że przewoźnicy oferują (zwłaszcza poza sezonem) różnego rodzaju zniżki dla dzieci, studentów, emerytów oraz stałych klientów.
  • ▲ do góry
  • Podróż autostopem
  • Podróż autostopem (lub rowerem – zob. Świat na rowerze, Bezdroża, Kraków 2002) jest propozycją dla ludzi młodych. To korzystny (szczególnie finansowo) element uzupełniający przejazd którymś z innych środków. W Rumunii i Bułgarii jest to dość popularna forma podróżowania, nieco mniej zaś na Słowacji i na Węgrzech. Należy jednak pamiętać, że czasem trzeba będzie za nią zapłacić (Rumunia, Ukraina; tym sposobem kierowcy sobie dorabiają) równowartość biletu na przejazd pociągiem osobowym na danej trasie.
  • ▲ do góry
  • Przejścia graniczne
  • Warto w kilku słowach wspomnieć o bułgarskich przejściach granicznych. Pozwoli to zaplanować podróż z uwzględnieniem ewentualnych wyjazdów do sąsiednich krajów.
    Na granicy z Rumunią. Najważniejszym przejściem jest Ruse (BG) / Giurgiu (RO). Most Przyjaźni, zbudowany w latach 50., łączący bułgarskie i rumuńskie brzegi Dunaju. Przejazd przez most jest płatny i kosztuje 12 lw (lub 6 euro) dla samochodów osobowych. Wjazd od strony rumuńskiej kosztuje 25 lei.
    Pociągi prowadzące wagony z Budapesztu (HU), Pragi (CZ), Bratysławy (SK), Moskwy (RU), Kijowa (UA), Lwowa (UA), Charkowa (UA), Mińska (BE), Kiszyniowa (MD) i Bukaresztu (RO) przekraczają tędy granicę i jadą do Sofii (BG), Salonik (GR) i Stambułu (TR), jak również na wybrzeże Morza Czarnego (Warna i Burgas). W latach 90. uruchomiono tu również przeprawę promową przez Dunaj, jednak i w tym wypadku nie należy się spodziewać wyższego standardu usług ze strony służb granicznych. Opłata za przejazd przez most wynosi 6 EUR.
    Widyń (BG) / Calafat (RO) łączy północno-zachodnią Bułgarię i południową Rumunię. Przejście leży blisko granicy serbskiej. Budowę nowego mostu, na który fundusze wyłożyła Unia Europejska, rozpoczęto w 2007 roku. Wciąż jednak funkcjonuje jedynie przeprawa promowa, płatna 20 euro za samochód osobowy.
    Oriachowo (BG) / Bechet (RO) to niewielkie i niezbyt ruchliwe przejście promowe. Łączy bułgarski brzeg Dunaju z rumuńskim. Może stanowić ewentualną alternatywę dla Widynia, choć trzeba brać pod uwagę, iż zazwyczaj dłużej się tu czeka na zapełnienie promu.
    Silistra (BG) / Călăraşi (RO) łączy przejściem promowym południowo-wschodnią Silistra / Călăraşi leży w odległości 122 km na wschód od Ruse. Z przejścia mogą korzystać np. osoby jadące samochodem na wybrzeże bułgarskie.
    Kardam (BG) / Negru Vodă (RO) to niezbyt ruchliwe przejście drogowe i kolejowe. Leży na trasie Konstanca (RO) – Dobricz (BG). Pociąg kursuje tam tylko kilka razy w tygodniu w okresie letnim pomiędzy Burgas (BG) i Warną (BG) a Mińskiem (BE).
    Durankułak (BG) / Vama Veche (RO) stanowi dobre połączenie między linią bułgarskich starych miast na wybrzeżu a rumuńską linią kurortów na północ od Mangalii. To chyba najprzyjemniejsze miejsce do przekroczenia granicy bułgarsko-rumuńskiej i jedno z najmniej ruchliwych przejść granicznych.
    Na granicy z Serbią. Kałotina (BG) / Gradina (SR) – najważniejsze, kolejowe (ostatnia stacja po stronie serbskiej to Caribrod) i drogowe, przejście na granicy bułgarsko-serbskiej. Leży na trasie Sofia – Nisz – Belgrad. Otwarte całą dobę.
    Bregowo (BG) / Mokrene (SR) – całodobowe przejście drogowe. Do Bregowa można dojechać autobusem z Widynia, do samej granicy dojść piechotą, a po jej przekroczeniu wsiąść do pociągu zmierzającego do Negotino lub Niszu bądź próbować zatrzymać któryś z autobusów jadących do Negotino.
    Wryszka Czuka (BG) / Vrška Čuka (SR) – całodobowe przejście drogowe łączące Widyń z serbskim miastem Zaječar.
    Strezimirowci (BG) / Strezimirowci (SR) – całodobowe przejście drogowe położone na trasie Pernik (BG) – Tryn (BG) – Vladičin Han (SR), gdzie przebiega ważny szlak komunikacyjny Nisz (SR) – Kumanowo (MK).
    Ołtomanci (BG) / Ribarci (SR) – niewielkie drogowe przejście graniczne na bocznej trasie Kisutendił (BG) – Bosilegrad (SR). Otwarte całą dobę.
    Na granicy z Macedonią. Między Bułgarią i Macedonią – wobec braku międzynarodowych połączeń kolejowych – istnieje wyłącznie przejście drogowe. Od kilku lat prowadzone są rozmowy i wstępne prace zmierzające do połączenia sieci kolejowej obydwu krajów, jednak na razie tę granicę można pokonywać w zasadzie tylko transportem kołowym.
    Giueszewo (BG) / Dewe Bair (MK) – najważniejsze na granicy bułgarsko-macedońskiej całodobowe przejście graniczne. Leży na międzynarodowej trasie Sofia – Skopie. Z przejścia tego niedaleko jest do Kiustendiłu (22 km), dokąd możemy dojechać autobusem lub taksówką.
    Stanke Lisiczkowo (BG; to używana oficjalnie do 1993 r. nazwa wsi Logodasz, do dziś pojawia się w oficjalnych dokumentach) / Dełczewo (MK) – całodobowe przejście graniczne położone na trasie Błagoewgrad (BG; 15 km od miasta).
    Złatarewo (BG) / Nowo Seło (MK) – całodobowe przejście leżące na trasie Petricz (BG; 20 km od miasta) – Strumica (MK).
    Na granicy z Grecją. Jedno z trzech przejść granicznych z Grecją znajduje się w Macedonii Piryńskiej, w Kułacie (BG), i leży na ważnej trasie z Sofii do Salonik (BG) i Aten (GR). To duże przejście kolejowe i drogowe, czynne jest całą dobę.
    Drugim przejściem jest Swilengrad (BG) / Ormenion (GR), gdzie zatrzymują się pociągi zmierzające do Grecji i przede wszystkim Turcji (trasa przez Edirne do Stambułu). Jest to również przejście drogowe, czynne całą dobę.
    W czerwcu 2005 r. dzięki pieniądzom Unii Europejskiej uruchomiono trzecie przejście w Sadowie (Ilinden-Eksohi, na południe od Goce Dełczewa), prace natomiast trwają nad budową jeszcze dwóch przejść na granicy bułgarsko-greckiej, na trasach Złatograd (BG) – Ksanthi (GR) oraz Kyrdżali (BG) – Komotini (GR). Nie jest jednak pewna data ukończenia prac nad obydwu trasami. W nieco dalszej przyszłości przewiduje się otwarcie kolejnego przejścia: Iwajłowgrad (BG) – Kiprinos (GR).
    Na granicy z Turcją. Na tej granicy także działają trzy przejścia:
    Kapitan Andreewo (BG) / Kapıkule (TR) – duże całodobowe przejście graniczne drogowe i kolejowe, położone na ważnej trasie Sofia (BG) – Płowdiw (BG) – Edirne (TR) – Stambuł (TR). Jest to przejścia bardzo uczęszczane i dość zatłoczone, stąd w szczycie sezonu oczekiwanie na granicy może być bardzo męczące. Od Polaków, wjeżdżających do Turcji wymagane są wizy, ale na szczęście można bez większych problemów kupić je na granicy.
    Małko Tyrnowo (BG) / Dereköy (TR) – niewielkie i stosunkowo mało uczęszczane przejście leżące na międzynarodowej drodze z Carewa (BG) na wybrzeżu bułgarskim do Babaeski (TR), skąd wiedzie autostrada do Edirne (TR) lub Stambułu (TR).
    Zgodnie z zawartymi umowami międzypaństwowymi w czerwcu 2005 r. zostało uruchomione trzecie przejście graniczne z Turcją, Lesowo (BG) / Hamzabeyli (TR), które ma odciążyć bardzo zatłoczone przejście w Kapitan Andreewo oraz mniejsze w Małkim Tyrnowie. Znajduje się ono w odległości ok. 18 km od miasteczka Ełchowo.
    Planuje się, iż w ciągu następnych dziesięciu lat zostanie otwartych w Bułgarii piętnaście następnych przejść granicznych, w tym na granicy bułgarsko-tureckiej trzy: Belewren (BG) / Ahlatlı (TR), Carewo (BG) / Iğneada (TR), Strandża (BG) / Kofçaz (TR). Na granicy bułgarsko-serbskiej powstaną dwa nowe przejścia graniczne: Salasz (BG) / Nowo korito (SR) oraz Tryn (BG) / Zvonci (SR), za to na ganicy bułgarsko-rumuńskiej nowych przejść ma przybyć aż siedem: Kajnardża (BG) / Carvăn (RO), Dołno Riachowo (BG) / Olteniţa (RO), Kozłoduj – Gighera (RO), Bajkał (BG) / Corabia (RO), Riachowo (BG) / Gostinu (RO), Nowo seło (BG) / Gârla Mare (RO), Arczar (BG) / Desa (RO). Na granicy bułgarsko-greckiej powstaną trzy nowe przejścia graniczne, które przedstawiono powyżej.
  • ▲ do góry
  • Na miejscu
  • Wymiana pieniędzy
  • W większych miastach jest wiele miejsc, gdzie można wymienić walutę, i nie powinniśmy mieć kłopotów ze znalezieniem takiego, które proponuje dobry kurs. Niezbyt korzystne kursy oferują punkty wymiany w dużych hotelach. Absolutnie nie należy wymieniać pieniędzy na ulicy. Jeśli jedziemy do małej miejscowości, zaopatrzmy się w większą ilość lewów. W Bułgarii nie można płacić inną waluta niż lewy, wyjątkiem są nieliczne stacje benzynowe przy większych trasach lub duże hotele, w których akceptowane jest euro (EUR). Kantory w centrum Sofii, Płowdiwu oraz miast nadmorskich są praktycznie na każdym kroku, trzeba jednak bardzo uważać z ich wyborem. Sporo z nich oferuje dwie ceny zakupu i sprzedaży waluty dla transakcji do określonej wysokości i powyżej tego poziomu. Korzystniejsze dla sprzedającego są ceny powyżej owej określonej sumy, ale w praktyce rzadko chyba się zdarza, by turysta „plecakowy” wymieniał od razu np. 300 USD. Uwaga: zwykle bardziej widoczne są ceny korzystniejsze, czasem z dodatkową, nierzucającą się już w oczy informacją, że proponowany kurs dotyczy większych transakcji. Niektóre kantory poza tym pobierają kilkuprocentową prowizję. Dlatego należy raczej wymieniać walutę w tych kantorach, gdzie poza wywieszką NO COMMISION nie dostrzeżemy skomplikowanego wykazu kursów poszczególnych walut w postaci trzech słupków.
    W ostatnich latach swoistą „modą”, która ogarnęła przede wszystkim stolicę, Płowdiw oraz miasta na wybrzeżu czarnomorskim, było podawanie na cennikach niewiarygodnie niskich kursów skupu waluty, przy czym na pierwszym miejscu umieszczano kurs sprzedaży, już normalny. W dodatku cyfry były wypisane bardzo specyficznym krojem, który mógł zmylić każdego, kto zbyt pobieżnie sprawdził wykaz. Stąd często zdarzało się, iż nieuważni turyści dawali się naciągnąć i za 100 USD otrzymywali nieco ponad 100 lw, a więc niemal o połowę za mało. Było to szczególnie perfidne zagranie, ponieważ nie dało się odzyskać straconych pieniędzy – kurs widniał przecież na tablicy... Aby ukrócić ten proceder, kilka lat temu wprowadzono w całym kraju nowe przepisy: transakcja jest uważana za zawartą nie po wydaniu pieniędzy, ale po podpisaniu przez klienta paragonu, na którym widnieją zarówno kurs waluty, jak i otrzymana suma. W praktyce jednak obsługa kantorów tylko sporadycznie podsuwała klientowi paragon do podpisu. Obecnie takie praktyki są już coraz rzadsze, jednak się zdarzają, zwłaszcza na wybrzeżu (kurs tam jest bardzo niekorzystny, zdarza się, że na tablicy z kursami walut widnieje napis 1 euro = 1,195 lw). Kurs w Bułgarii jest stały: 1 euro = 1,95 lw w skupie, w Warnie czy Burgas 1 euro = 1,94 lw. W kurortach nadmorskich kurs jest niekorzystny, dlatego najlepiej wymienić walutę w Warnie lub w Burgas. Należy szczególnie uważać na kursy, a w razie jakichkolwiek wątpliwości poszukać innego kantoru.
    W żadnym wypadku nie powinniśmy wymieniać pieniędzy u cinkciarzy (których jest już coraz mniej; spotkać ich można głównie w Warnie, Burgas czy w kurortach nadmorskich). Szanse, że padniemy wówczas ofiarą oszustwa, są niemal stuprocentowe. Raczej nie należy kupować lewów w Polsce. Są wprawdzie dostępne w kantorach Warszawy, Poznania, Katowic czy Krakowa, ale po bardzo niekorzystnym kursie. Lepiej kupić dolary albo euro i wymienić je w Bułgarii. Podobnie z wymianą złotówek – można je sprzedać np. w kilku sofijskich kantorach (m.in. na dworcu kolejowym) czy w niektórych kantorach w miastach nadczarnomorskich, jednak kurs jest zdecydowanie nienajlepszy, cała transakcja jest więc nieopłacalna.
    Dość korzystna jest wymiana pieniędzy w bankach – większość oferuje taką możliwość, lecz pobierają one prowizję. Należy jednak pamiętać, iż podczas wymiany pieniędzy w bułgarskich bankach należy okazać ważny paszport, więc dobrze jest mieć go pod ręką.
    Bardzo wygodne jest też wypłacanie lewów z bankomatu, których jest całe mnóstwo. Oczywiście należy pamiętać, że banki polskie pobierają za to prowizję – zazwyczaj 3% i nie mniej niż 10 zł, dlatego lepiej wypłacić większą kwotę. W wielu sklepach, restauracjach, kawiarniach można dokonywać płatności kartą płatniczą. Mimo wszystko jeśli mamy zamiar korzystać z tej formy płatności lub wypłacać pieniądze z bankomatu, musimy się dokładnie dowiedzieć, jakie prowizje pobiera nasz bank.
  • ▲ do góry
  • Uwaga na ceny!
  • Bułgaria należy do tych krajów, gdzie bilety wstępu do obiektów turystycznych, muzeów, jak również ceny hotelowe jeszcze do niedawna były podwójne: jedne dla Bułgarów, drugie dla cudzoziemców. Czasem dochodziło do zupełnego absurdu, np. ceny noclegu dla obcokrajowców były kilkakrotnie wyższe niż dla Bułgarów. Obecnie taki proceder to raczej rzadkość, ale wciąż się zdarza, dlatego niekiedy jednym ze sposobów na obniżenie kosztów jest wybieranie się do muzeów w towarzystwie znajomych Bułgarów, którzy kupią bilety po niższych cenach. W przewodniku podano ceny w lewach, ponieważ przelicznik jest bardzo łatwy: 1 lw to w przybliżeniu 2 zł. W lot więc można obliczyć koszty noclegów i podróży po Bułgarii. Do końca 2001 r. lew bułgarski był ściśle związany z marką niemiecką, a kurs wynosił praktycznie 1:1. Po wejściu Niemiec do strefy euro pieniądz bułgarski związany jest z walutą zjednoczonej Europy. Tu również przelicznik jest bardzo łatwy – kurs euro wynosi 1,95 lw i jest stały (kurs dolara – 1,5 lw).
  • ▲ do góry
  • Komunikacja publiczna
  • W Bułgarii najlepszym i najwygodniejszym środkiem transportu na krótszych trasach jest autokar. Sofia posiada bardzo dobre połączenia ze wszystkimi większymi miastami w całym kraju, skąd można dotrzeć do pomniejszych miasteczek i osiedli w każdym regionie. Połączenia autokarowe oferują prywatni przewoźnicy, i zapewne ze względu na ten fakt panuje w nich dość wysoki standard, przykładowo steward lub stewardessa proponują napoje bezalkoholowe, kawę lub herbatę. Jeśli są to dłuższe trasy, kierowca robi postój, ok. 15–20 min, tak by pasażerowie mogli „rozprostować kości”. Pociągi nadają się na podróże raczej na dłuższych trasach, np. ze stolicy na wybrzeże czarnomorskie. Na trasach krótszych jeżdżą głównie pociągi osobowe.
    Jeśli chodzi o komunikację miejską, w Sofii należy kupować bilety przed wejściem do autobusu czy tramwaju, natomiast poza stolicą niemal wszędzie bilety sprzedaje konduktor.
  • ▲ do góry
  • Autobusy
  • To najlepszy środek transportu od czasu, gdy kilka firm prywatnych przejęło transport autobusowy z rąk państwa. Autobusy łączą wszystkie większe i ważniejsze miasta w kraju, a na ważnych liniach, np. latem między Sofią a wybrzeżem jest kilka kursów dziennie. Sofia ma połączenia głównie z Warną i Burgas, Płowdiwem, Sliwen, a także z takimi miastami, jak Ruse. Dworce autobusowe w Sofii i Ruse znajdują się obok stacji kolejowych, w Płowdiwie dworzec jest tuż nieopodal kolei. Dworzec autobusowy w Sofii jest bardzo nowoczesny i odróżnia się od starego dworca kolejowego. Koszty podróży autobusem rzadko są wyższe od cen biletów na przejazdy koleją (są raczej zbliżone). Większość przewoźników dysponuje nowoczesnymi autokarami z klimatyzacją, toaletą i TV. Dość szczegółową informację na temat rozkładu jazdy autobusów w Bułgarii znajdziemy na portalach / http://bibitka.com, http://avtogari.info (obydwa w języku bułgarskim).
    W większych miastach całego kraju działają przewoźnicy państwowi bądź prywatni, którzy oferują dojazd autobusami lub mikrobusami do mniejszych miejscowości czy wiosek. Standard takich połączeń jest różny: od wysokiego po „zadowalający”.
    Alternatywą mogą być taksówki (jeśli chodzi o pobliskie miejscowości danego ośrodka); z wieloma kierowcami można się porozumieć – najlepiej ustalić trasę i cenę przed rozpoczęciem podróży. Kierowcy prywatni bardzo chętnie zabierają autostopowiczów (jest to naród niezmiernie otwarty), więc taki rodzaj „podróży” może być alternatywą dla autokarów. Należy jednak przy tym pamiętać, że niektóre trasy są rzadko uczęszczane, w związku z czym niekiedy taka wycieczka może się nieco przedłużyć.
  • ▲ do góry
  • Kolej
  • To dość dobry sposób dojazdu do wybrzeża (np. z Sofii, Płowdiwu do Warny lub Burgas) oraz do miast leżących na tej trasie (np. do Karłowa, Sliwen czy Karnobatu). Możemy więc być pewni, że gdzie są szyny, tam składy BDŻ (БДЖ, Български държавни железници, odpowiednik PKP) dojadą.
    Najtańszymi pociągami są „pytniczeski” (пътнически), odpowiedniki naszych pociągów osobowych, które zatrzymują się również w mniejszych miejscowościach. Często panują w nich komfortowe warunki. Zwykły pośpieszny to „byrz” (бърз). Zatrzymuje się w głównych miastach i połączeniach linii kolejowych. Pierwsza klasa („pyrwa kłasa”, първа класа) ma 6 siedzeń w przedziale, a druga („wtóra kłasa”, втора класа) – 8 siedzeń. Najdroższe i najszybsze są ekspresy („ekspres”, експрес), które zazwyczaj prowadzą w składzie wagon restauracyjny. Pociągi ekspresowe kursują na trasie Sofia – wybrzeże czarnomorskie, na pozostałych liniach kursują pociągi pośpieszne lub osobowe. Nocne pociągi pośpieszne mają wagony sypialne, które jednak w lecie są często pełne. Warto rezerwować bilet parę dni przed podróżą. Na bilet powrotny dostajemy zniżkę. W cenie biletu na pociąg ekspresowy jest także miejscówka.
    Jeśli chodzi o pociągi międzynarodowe, to taniej jest dojechać do granicy (np. Ruse) i tam kupić następny bilet, krajowy. Konduktorowi w pociągu pośpiesznym niekiedy towarzyszą dwaj funkcjonariusze policji kolejowej.
    Jeśli wyjeżdżamy międzynarodowym pociągiem do Rumunii, z biletem należy wykupić także miejscówkę, by uniknąć kłopotów z rumuńskimi konduktorami (miejscówki są tam obowiązkowe). Nie jest to wymagane w Bułgarii, Serbii, na Węgrzech ani Słowacji, więc w tych krajach nie ma sensu wydawać pieniędzy. Pociągi jeżdżące z Warny i Burgas do Moskwy i Lwowa są objęte pełną rezerwacją miejsc, jako że prowadzą standardowe rosyjskie wagony sypialne z 4 łóżkami i oficjalnie nie może być w przedziale więcej pasażerów niż miejsc. W sytuacjach podbramkowych można próbować upchać się w przedziale w więcej osób, ale nie warto tego robić, jeśli naprawdę nie musimy.
    Nazwy stacji i rozkłady jazdy są podane po bułgarsku – pisane cyrylicą – i są one przetranskrybowane na alfabet łaciński. Warto też pamiętać, że „zaminawaszti” (заминаващи) to odjazdy, w odróżnieniu od „pristigaszti” (пристигащи), czyli przyjazdów; „włak” (влак) to pociąg, a „ŻePegara” (ЖПгара) – dworzec kolejowy (stacja).
    Poza tym działają w Bułgarii dwie linie kolejki wąskotorowej, które mogą stanowić nie lada atrakcję i być znakomitym dopełnieniem podróży. Szczególnie malownicza trasa kolejki wąskotorowej wiedzie doliną Mesty, między skłonami Riły i Rodopów, od miasteczka Dobriniszte leżącego w Kotlinie Razłożkiej, przez Welingrad aż do Septemwri na Nizinie Trackiej. Druga trasa kolejki wąskotorowej biegnie Niziną Naddunajską, od Oriachowa, przez Białą Słatinę, do miasteczka Czerwen Briag.
    Rozkład jazdy bułgarskich kolei dostępny jest w Internecie pod adresem / http://www.bdz.bg w języku bułgarskim i w języku angielskim.
  • ▲ do góry
  • Taksówki
  • Taksówki w Bułgarii są na ogół tańsze niż w Polsce. Zdarzają się jednak wypadki naciągania „naiwnych obcokrajowców”. W zasadzie przejazd taksówką w obrębie centrum Sofii nie powinien przekroczyć 10 lw (w przybliżeniu cena przejazdu w ciągu dnia z centrum na peryferie); średnio waha się w granicach 15–20 lw. Jeśli zamierzamy odbyć dość długą trasę (np. z lotniska do centrum), dobrze jest, zanim się wsiądzie do samochodu, umówić się z kierowcą na określoną sumę, podając miejsce docelowej jazdy, co pozwoli uniknąć kłopotów przy wysiadaniu. Niestety, czasem zdarzają się fałszywi taksówkarze polujący na naiwnych (głównie na trasie centrum – lotnisko, centrum – dworzec kolejowy bądź autokarowy – hotel itp.); cena za kilometr wynosi obecnie przeciętnie ok. 0,65–0,75 lw w dzień i 0,70–0,90 lw nocą. Wszelkie informacje na temat kompanii taksówkowych większych miast Bułgarii odnajdziecie Państwo na portalu http://bgtaxi.eu w wielu językach, w tym po polsku, angielsku czy niemiecku (należy brać poprawkę na to tłumaczenie, gdyż jest to tzw. „tłumaczenie internetowe”, ale wszystko można zrozumieć).
  • ▲ do góry
  • Alternatywne środki transportu
  • Wypożyczenie roweru lub przejażdżka konna są możliwe, przynajmniej teoretycznie. Bułgarzy raczej mało jeżdżą na rowerach i mimo że co roku jesienią odbywa się interesujący Rowerowy Objazd Bułgarii (Cycling Tour of Bułgaria), nie spotkamy zbyt wielu cyklistów. O możliwość wypożyczenia roweru należy pytać w biurach informacyjnych w poszczególnych miastach (głównie na wybrzeżu). Sieć wypożyczalni została zorganizowana m.in. w ramach tzw. Ścieżki Słońca w kilku miastach Starej Płaniny.
    Każdy prawdziwy entuzjasta rowerów powinien zabrać swój jednoślad ze sobą. W odróżnieniu od Węgier, bułgarskie, rumuńskie i ukraińskie pociągi nie prowadzą wagonów do przewozu rowerów. Rower można umieścić jedynie w wagonach bagażowych. Nieoficjalnie można upchnąć rower przy drzwiach, w pierwszym lub ostatnim wagonie, i dogadać się z konduktorem. Nie polecamy jednak tego rozwiązania.
    Miłym sposobem na przejażdżkę krajoznawczą są konne dorożki, które można spotkać w Warnie i niektórych nadmorskich kurortach jak np. Słoneczny Brzeg. Romantyczna godzinna przejażdżka przy zachodzącym słońcu pozwoli zwiedzić okolicę, dostarczając niezapomnianych wrażeń.
    Warto też rozważyć wycieczki łodzią wzdłuż wybrzeża lub brzegiem Dunaju. Małe jachty są dostępne w Sozopolu, a w Bałcziku i Primorsku, można również wynająć łódkę wiosłową. Między Warną a Bałczikiem kursują także krótkodystansowe promy. W górskich wioskach można się też przejechać na osiołku.
  • ▲ do góry
  • Podróżowanie samochodem
  • W Bułgarii honorowane jest polskie i międzynarodowe prawo jazdy. Przepisy wymagają posiadania „zielonej karty”. Niekiedy władze graniczne dokonują w paszporcie adnotacji odnośnie samochodu, co zobowiązuje podróżnego do wyjazdu tym samym pojazdem. Należy zwracać uwagę, aby potwierdzenie własności pojazdu przy wjeździe nie zostało odnotowane w paszporcie pasażera.
    Ubezpieczenia osobowe są obowiązkowe, przy czym uznaje się w Bułgarii polskie polisy. Na granicy można wykupić ubezpieczenie dodatkowe.
    Opłaty drogowe: Od 01.01.2005 r. został w Bułgarii wprowadzony system winietek (bułg. winetka) dla samochodów osobowych. Obowiązuje on na drogach pierwszej, drugiej i trzeciej kategorii. Cena za tygodniową winietkę na samochód osobowy wynosi 10 lw, za miesięczną – 25 lw, zaś roczna kosztuje 67 lw. Nie ma winietek dziennych na samochody osobowe. Winietki można kupować na przejściach granicznych przy wjeździe do Bułgarii oraz w wybranych miejscach wewnątrz kraju: m.in. na stacjach benzynowych, na poczcie. Można też zaopatrzyć się w nie w Polsce w regionalnym oddziale PZM (Polski Związek Motorowy); niestety, w Polsce są one nieco droższe.
    Podróżując po Bułgarii samochodem, należy zachować podstawowe środki ostrożności: nie powinno się podróżować nocą (wiele dróg jest słabo oświetlonych), zatrzymywać nocą na parkingach, w przydrożnych barach. Nie należy pozostawiać samochodu bez dozoru w miejscach opuszczonych, zwłaszcza jeśli znajduje się w nim bagaż. Zatrzymując się w hotelu, w kwaterach prywatnych, na kempingu, nie należy pozostawiać w pokojach nawet na krótko pieniędzy, kosztowności ani dokumentów. Dobrze jest trzymać się większych tras i szlaków komunikacyjnych, ponieważ są dobrze oznakowane. Niestety, fatalnie przedstawia się sytuacja, jeśli chodzi o drogi trzecio- i czwartorzędne. Możemy pokonać naprawdę dużą odległość, nie napotykając żadnego znaku drogowego, nie mówiąc drogowskazach. Zjazd bez znajomości języka na boczną drogę, która na mapie wygląda jak skrót, może nas kosztować wiele nerwów i mnóstwo czasu.
    W Bułgarii obowiązują międzynarodowe przepisy ruchu drogowego, które praktycznie nie różnią się od obowiązujących w Polsce. Ze względu jednak na żywy temperament mieszkańców tego kraju trzeba się liczyć z klaksonami, gdy nie dość szybko ruszymy po zmianie świateł albo gdy jadący za nami Bułgar zechce nas wyprzedzić. Zatem ze względu na południowy temperament należy na drogach mieć „oczy szeroko otwarte” i jeździć ostrożnie.
  • ▲ do góry
  • Noclegi
  • Bawiąc w Bułgarii, możemy skorzystać z kilku opcji noclegu. Najbardziej podstawowe to hotel, kwatera prywatna, hostel lub własny namiot. Dla amatorów mniej standardowych rozwiązań są jeszcze nocne pociągi sypialne, poczekalnie dworcowe, plaże i bary (wedle upodobań).
    W większości miast działają państwowe i prywatne hotele, ich liczba jest oczywiście większa w miejscowościach znanych jako centra turystyki: w stolicy, Płowdiwie, Wielkim Tyrnowie, większych miastach Bułgarii, na wybrzeżu czarnomorskim, w Bansku, w Borowcu, Saparewej Bani, Pamporowie itp.
    Hotele, ale także restauracje i mehany mają zwykle standard różnicowany, któremu odpowiada liczba gwiazdek. Jednogwiazdkowy pokój nie różni się wprawdzie wiele od dwu- lub trzygwiazdkowego, ale ma osobną łazienkę. Jeszcze do niedawna goście zagraniczni zwykle płacili więcej niż Bułgarzy za te same pokoje, jednakże po wejściu Bułgarii do Unii Europejskiej tendencja ta powoli zanika i ceny dla Bułgarów i obcokrajowców są już takie same.
    W wielu miastach i miasteczkach oferowane są również kwatery prywatne (частни квартири, „czastni kwartiri”). Mnóstwo osób reperuje budżety domowe, wynajmując pokoje, a z każdym rokiem jest ich coraz więcej. Pokój dla dwóch osób w kwaterze prywatnej nie powinien kosztować więcej niż 20–30 lw, a poza sezonem cena może spaść nawet do 15 lw. Zawsze też można się potargować. W ostatnich latach niezmiernie popularne stały się hostele, które wybudowano w wielu większych miastach Bułgarii. Koszt noclegu dla jednej osoby w takim miejscu waha się między 20 a 30 lw (bywają i droższe, o wyższym standardzie). Nie należy obdarzać naganiaczy na stacjach zbytnim zaufaniem i zawsze samemu warto sprawdzać, jak wygląda miejsce, w którym mamy się zatrzymać.
    Kempingi znajdziemy na całym wybrzeżu i w pobliżu większych ośrodków turystyki. Czasem są to tylko pola namiotowe, czasem oferowane są także za stosunkowo niewielką opłatą jedno- lub dwupokojowe domki. Rozbijania się na dziko nie polecamy, zresztą jest to nielegalne, choć wśród turystów cieszy się pewną popularnością.
    W Bułgarii istnieje jeszcze jeden typ noclegu – klasztory. Są one ukryte w niedostępnych miejscach w górach. Większe i bardziej znane klasztory (jak Klasztor Rylski) oferują noclegi dla turystów. Niekiedy również w mniejszych klasztorach można dogadać się z igumenami co do noclegu. Zdecydowanie warto spróbować, bo widoki z klasztorów są bardzo malownicze, a wrażenia z noclegu – zapadające w pamięć.
  • ▲ do góry
  • Wyżywienie
  • Wyżywienie nie powinno stanowić problemu. Podobnie jak w innych krajach Półwyspu Bałkańskiego, które pozostawały pod wpływami Turcji przez dziesiątki lat, w Bułgarii znajdziemy ogromny wybór interesujących dań. W większych miastach restauracje, kawiarnie i fast foody napotkamy na każdej ulicy, natomiast na wybrzeżu nawet w małych wioskach są niewielkie kafejki typu bistro, w których można coś przegryźć. Tradycyjne bułgarskie śniadanie to banica z ajranem, bozą, lub kifla z marmoladą czy czekoladą, mekici – można je kupić w tzw. baniczarncach (баничарница), w których są pieczone na miejscu. Solidny, trzydaniowy posiłek nie powinien kosztować więcej niż 10–15 lw. Godne polecenia są restauracje szybko rozwijającej się (filie w Płowdiwie, Warnie, Burgas i Sofii) sieci Happy, o dość wysokich cenach i menu, które zawiera też dania kuchni bułgarskiej. Ich specjalnością są dania z grilla. Bardzo popularne w Bułgarii są metany – niedrogie restauracje w stylu bułgarskim, gdzie można zjeść naprawdę przepyszne tradycyjne dania. W wielu miastach Bułgarii napotkamy też na odpowiedniki naszych barów mlecznych, gdzie serwowane są tradycyjne obiady i desery bułgarskie. Amatorzy „plastikowego” jedzenia znajdą w Płowdiwie, Sofii, Warnie i Burgas bary McDonald’s, Subway, KFC (nawet w Słonecznym Brzegu) czy Burger King. Desery można zjeść w równie popularnych co metany kawiarniach („sładkarnica”, сладкарница). Nieodłączną częścią życia większości Bułgarów (jak i wielu mieszkańców Południa) jest kawa popijana w kawiarniach. Jeśli ktoś zamierza sam gotować, to zapasy żywności: warzywa, mięso, ser, ryby uzupełni na bazarach („pazar”, пазар) lub w sklepach warzywnych („płod--zelenczuk”, плод-зеленчук). Sklepy spożywcze to „chranitełni stoki” (хранителни стоки).
  • ▲ do góry
  • Czego warto spróbować
  • Przebywając w Bułgarii, warto skosztować typowych dla regionu potraw i napojów. Oto kilka z nich:

    • Ajran (айран) – zsiadłe mleko (jogurt naturalny) rozmącone z zimną wodą, czasem także lekko solone; doskonały napój do słodkich bułek.
    • Bakława (баклава) – bardzo słodkie ciastko przygotowywane, podobnie jak banica, z cienkich kawałków ciasta, pomiędzy które kładzie się nadzienie z potłuczonych orzechów, nasycone gęstym i słodkim syropem; doskonałe do kawy.
    • Banica (баница) – smakołyk przygotowywany z cienkiego ciasta pomazanego tłuszczem i przekładanego różnorakim nadzieniem, najczęściej białym, słonym serem typu feta (banica sys sirene), ale także (rzadko) siekanym porem, czy też podawany na słodko z dynią (zob. tikwenik).
    • Bobowa czorba (бобова чорба) – gęsta zupa z fasoli o bardzo oryginalnym smaku uzyskiwanym dzięki stosowaniu przyprawy o nazwie dżodżen (mięta kędzierzawa).
    • Boza (боза) – gęsty, słodkawy napój przyrządzony z lekko sfermentowanej pszenicy, sprzedawany praktycznie na każdym kroku. Polakom zwykle nie smakuje, choć warto spróbować bozy razem z banicą – połączenie takie doskonale się nadaje na niepowtarzalne, bardzo oryginalne i sycące śniadanie.
    • Caca (цаца) – drobne, smażone na głębokim oleju rybki – szprotki, nieco przypominające frytki, doskonałe jako przekąska do zimnego piwa. Cacę niemal wszędzie sprzedaje się na wybrzeżu czarnomorskim, a czasami można ją kupić także w lokalach sofijskich, płowdiwskich czy w Wielkim Tyrnowie.
    • Giuwecz (гювеч) – mięso duszone z warzywami (ziemniaki, papryka, pomidory) i przyprawami, zanurzone w gęstym sosie; potrawę podaje się w charakterystycznych, glinianych naczyniach z przykrywką, zwanych właśnie giuwecze. Istnieje też wersja bez mięsa – posten giuwecz (постен гювеч).
    • Imambajałdy (имамбаялдъ, co po turecku oznacza: „imam zemdlał”) – jedno z wielu dań pochodzących z kuchni tureckiej. Przypadnie do gustu szczególnie wegetarianom. To wydrążone bakłażany nadziane drobno posiekaną cebulką, czosnkiem, marchewką, selerem, pomidorami i pietruszką, doprawione pieprzem, cytryną, skropione oliwą i podawane na zimno.
    • Kawarma (каварма) – potrawa przygotowana z kawałków mięsa smażonego z cebulą i przyprawami oraz jajkiem. Jeśli ktoś woli zwykłe mięso z grilla, niech prosi o skara.
    • Kebapcze (кебапче) – pieczone, podłużne kotleciki z mielonej wołowiny, mocno doprawione mielonym kminem. Zazwyczaj jada się je ze smażonymi ziemniakami (frytkami) i szopską sałatą.
    • Musaka (мусака) – potrawa z mielonego mięsa i gotowanych ziemniaków, bakłażanów lub ryżu zalanych roztrzepanymi w jogurcie naturalnym jajkami.
    • Pylneni czuszki (пълнени чушки) – faszerowana serem typu feta lub mięsem pieczona papryka.
    • Rewane (реване) – rodzaj bardzo słodkiego ciastka zalanego słodkim syropem; świetnie pasuje do kawy.
    • Syrmi (сърми) – malutkie gołąbki przygotowywane z liści kapusty lub często z liści winogron (niekiedy marynowanych – można je kupić w sklepie).
    • Szkembe czorba (шкембе чорба) – rodzaj flaczków, podawanych zwykle z sosem z oleju, octu, ostrej posiekanej papryczki chili i posiekanego czosnku, który dodaje się, by nadać potrawie ostrości i smaku.
    • Szopska sałata króluje na bułgarskich stołach. Można ją znaleźć właściwie wszędzie, w drobnych punktach gastronomicznych i restauracyjkach w górach i wzdłuż wybrzeża, gdzie hitem jest też świeżo przyrządzona ryba.
    • Tarator (таратор) – smakowity chłodnik, doskonały podczas upałów, przyrządzany z jogurtu naturalnego, siekanych ogórków, orzechów włoskich i czosnku, doprawiony kropelką oliwy. Niektórzy Bułgarzy jedzą tarator jako przystawkę do mastyki (anyżówki) lub przy kropelce sliwowej.
    • Triguna (тригуна) – rodzaj trójkątnego ciastka przygotowanego z cieniutkich płatów ciasta przekładanych nadzieniem (orzechy, migdały itp.), polany słodkim syropem.
    • Tikwenik (тиквеник) – rodzaj banicy na słodko, z nadzieniem z dyni.
  • ▲ do góry
  • Dni wolne od pracy
  • 1 stycznia – Nowy Rok
    święto ruchome – Wielkanocna Niedziela i Poniedziałek
    3 marca – Dzień Wyzwolenia Bułgarii spod niewoli tureckiej w 1878 roku
    1 maja – Święto Pracy
    6 maja – św. Jerzego, święto bułgarskiej armii
    6 września – Dzień Zjednoczenia
  • ▲ do góry
  • Kontakt z krajem
  • Telefon
  • Międzynarodowy kod telefoniczny do Bułgarii to +359, z telefonu komórkowego – również +359; połączenie z Polską uzyskamy, wybierając 0048 lub +48.
    W Bułgarii coraz rzadziej spotkamy dwa typy publicznych aparatów telefonicznych. Kwadratowe, pomarańczowe należą do państwowej firmy telekomunikacyjnej. Aparaty i karty do nich są oznaczone napisem „BułFon” (БулФон). Karta licząca 50 impulsów kosztuje 5 lw.
    Drugi rodzaj telefonów – niebieskie, prostokątne – są oznaczone (a także karty do nich) napisem „Mobika” (Мобика) i należą do prywatnej firmy telekomunikacyjnej. Karta licząca 100 impulsów kosztuje ok. 7 lw. Karty do obydwu aparatów można dostać w większości kiosków gazetowych, a także w większych księgarniach, urzędach pocztowych, hotelach itp. Angielskie napisy na wyświetlaczu aparatu uzyskamy, wybierając przycisk i. Za pomocą kart telefonicznych jednej kompanii nie można korzystać z automatów drugiej. Można się zaopatrzyć się w tańsze (o mniejszej liczbie impulsów, np. 25) karty obydwu kompanii, co pozwoli uniknąć szukania po ulicach odpowiedniej budki. Może się poza tym zdarzyć, zwłaszcza w niewielkich miejscowościach, iż dostępne będą tylko automaty jednej firmy.
    Aby uzyskać połączenie na koszt rozmówcy, należy wykręcić 0123 i czekać na zgłoszenie się operatora międzynarodowego. Na terenie Bułgarii można zamówić połączenie na koszt rozmówcy z Polską poprzez usługę Poland Direct.
    W większości głównych urzędów pocztowych można telefonować lub przesyłać faksy, płacąc następnie w okienku obsługi.
    W Bułgarii jest też możliwość tanich połączeń telefonicznych w kraju i za granicą zarówno na telefony komórkowe, jak i stacjonarne. Często są to wolno stojące kabiny telefoniczne; widnieje na nich napis „Телефонни разговори”. Koszt takiego połączenia z Polską to około 60 stotinek; niestety, połączenia te w miejscowościach nadmorskich są dwukrotnie wyższe.
  • ▲ do góry
  • Internet
  • W większych miastach nie ma żadnego problemu ze znalezieniem klubów czy kawiarenek internetowych oferujących stosunkowo tanie usługi. Przeciętnie 1 godz. surfowania po sieci kosztuje 1 lw. W wielu takich kawiarenkach internetowych większość klientów to osoby grające w gry komputerowe lub rozmawiające przez skype’a. Najwygodniej jest więc korzystać z Internetu w kawiarni czy też restauracji, lub najzwyczajniej spróbować go odnaleźć w centrum miasta. Pod tym względem Bułgarzy są bardziej przystosowani niż Polacy, gdyż w większości miejsc publicznych, czy nawet na głównych ulicach lub placach większych miast, jest bezprzewodowy Internet bez zabezpieczeń.
  • ▲ do góry
  • Poczta
  • Koszt kartki lub listu zagranicznego wysyłanego do kraju europejskiego to 1 lw; przesyłka dociera do adresata w ciągu 14 dni.
  • ▲ do góry
  • Polskie placówki dyplomatyczne
  • Ambasada RP
    ul. Chan Krum 46, 1000 Sofia (+359 2 9872610, 9872660, 9872670, faks: +359 2 9872939)
    sofia.amb.sekretariat@msz.gov.pl, http://www.sofiapolemb.net
    pn.–pt. 8.00–16.00.

    Wydział Konsularny
    ul. Chan Krum 46, 1000 Sofia (+359 2 9818545, tel. kom.: +359 2 0888543400)
    pn.–pt. 9.00–13.00


  • ▲ do góry

Bułgaria wycieczki: oferty wczasów Region Złote Piaski

Zdjęcia - Bułgaria

Bułgaria zdjęcie 1Bułgaria zdjęcie 2Bułgaria zdjęcie 3
Bułgaria zdjęcie 4Bułgaria zdjęcie 5Bułgaria zdjęcie 6
Bułgaria zdjęcie 7Bułgaria zdjęcie 8Bułgaria zdjęcie 9
Bułgaria zdjęcie 10
Bułgaria - więcej zdjęć

Hotele Region Złote Piaski

zdjęcieRoyal  od 111 zł

Podróże z Grupą TravelOne.pl: wczasy i wycieczki

logo_TravelOnelogo_VillaOnelogo_SkiOnelogo_SkyOnelogo_HotelOnelogo_CarsOne